سيد محمد على ايازى
19
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
پذيرفت مسلمانها پس از پيامبر از چنين واژهاى سخن گفته باشند ، البته اين درست است كه بعدها كه حجم سورههاى قرآن افزايش مىيابد و از حد صحيفهها خارج مىشود ، اين لحن هم تغيير مىكند و در همين سورههاى مكى مانند سوره واقعه ( آيه 78 ) و سورهء طور ( آيه 2 ) احقاف ( آيه 12 ) تعبير به كتاب مىشود . اما اين دليل نمىشود كه اطلاق صحف و مصحف بر قرآن تازگى داشته باشد . به نظر مىرسد قرآن براى آنكه اين لفظ مأنوس خواننده و شنونده شود از صحف موسى تعبير به كتاب مىكند : وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى إِماماً وَ رَحْمَةً وَ هذا كِتابٌ مُصَدِّقٌ لِساناً عَرَبِيًّا ( احقاف / 12 ) . « 1 » با آنكه پيش از آن در سورهء اعلى تعبير به صحف را آورده است . ممكن است كسى اين شبهه را مطرح كند كه مسئله منع كتابت تا يك قرن پس از هجرت پيامبر و احتمال نقل به معنا در ميان راويان و محدثان ، و متداول شدن واژه مصحف براى قرآن در دورانهاى بعدى ، چه بسا موجب آن شده كه گزارشگران بعدى واژه مصحف را طبق اصطلاح روز براى قرآن به كار گرفته باشند ، در نتيجه استعمال مصحف در اين روايات دليل بر اين نباشد كه مصحف در عصر پيامبر نام قرآن شده باشد . اما اگر به ظاهر اين احاديث توجه كنيم ، روشن مىشود بكارگيرى واژه مصحف اينطور نيست كه در عهد خلفا مورد توجه قرار گرفته باشد و پس از پرسشهاى متعدد به اين نتيجه رسيده باشند كه اين لفظ را انتخاب كنند ، واژه صحف و
--> ( 1 ) - برخى گفتهاند : موسى عليه السّلام هم كتاب داشته و هم صحف . صحف موسى الواح دهگانه اوست و كتاب همان تورات اوست ولى ظاهرا صحف او در آغاز نازل و تدريجا تبديل به كتاب شده است .